strona glówna
praca
nuty darmowe
sklep internetowy




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PUZON

PUZON - instrument dęty blaszany. Do tej grupy instrumentów należą także: waltornia, trąbka, tuba i wiele innych.
Puzon występuje w licznych odmianach: Puzon tenorowy: strój b. Skala B do d2. Standardowo sumaryczna długość rury 2,74 m, średnica kielicha ok. 18 cm. Puzon tenorowy jest jedynym z tej grupy instrumentów, który używany jest współcześnie. Dlatego też często nazywa się go po prostu puzonem.
Puzon tenorowo-basowy: Puzon tenorowy z dodatkowym zaworem obniżającym dźwięk o kwartę. Strój b/f i skala F do d2. Całkowita długość rury 3.66 m.
puzon basowy i kontrabasowy: strój o oktawę niższy od tenorowego przy całkowitej długości 4,87 m i średnicy kielicha 26 cm. W XIX wieku, głównie w Niemczech w aranżacjach operowych używany był puzon kontrabasowy o całkowitej długości prawie 5,5 m i wyposażony w podwójny suwak.
puzon altowy i sopranowy: Instrumenty używane do końca XVIII wieku, a potem wyparte przez puzon tenorowy, wraz z ulepszeniem technik gry na tym instrumencie.
Puzon suwakowy: W którym zmiana długości instrumentu odbywa się za pośrednictwem teleskopowego elementu - rury w kształcie litery U połączonej przesuwnie z główną częścią instrumentu. Luz pomiędzy dwiema rurami tworzącymi teleskop jest na tyle mały by utrzymać odpowiednie ciśnienie wewnątrz instrumentu, lecz zarazem na tyle duży by umożliwić swobodne przesuwanie się rur względem siebie. Materiał, z jakiego wykonywane są trące elementy jest tak dobrany by zminimalizować siły tarcia. Zwykle są to stopy niklu. W nowoczesnych instrumentach trące elementy mogą być pokryte tworzywem sztucznym np. teflonem. Dla każdego położenia instrumentalista może grać dźwięki z szeregu harmonicznego. Całkowity suw suwaka dobierany jest tak by zapewnić interwał pomiędzy drugą, atrzecią składową harmoniczną pomiędzy skrajnymi położeniami. W przypadku puzonu tenorowego jest to B do f, czyli siedem interwałów półtonowych. W związku z tym suwak przejmuje siedem standardowych pozycji wliczając w to dwie skrajne. Są one rozłożone nieliniowo na długości suwaka. I tak odległość pomiędzy pierwszą a drugą pozycją wynosi ok. 8 cm, a pomiędzy szóstą a siódmą około 12 cm. Całkowita długość puzonu tenorowego wynosi ok. 2,74 m. Nowoczesne puzony posiadają dodatkowy zawór rotacyjny sterowany kciukiem lewej ręki (zakładając, że prawa operuje suwakiem) dotłaczający dodatkowy kanał o długości około 91,4 cm zwiększający całkowitą długość instrumentu do ok. 3,66 m obniżając zarazem strój instrumentu do f. Taki właśnie puzon oznaczany symbolem 12'B/F (długość w stopach i dwa stroje) stał się współczesnym standardem puzonu suwakowego wypierając inne wymienione powyżej. Mimo, że jest to praktycznie jedyny używany współcześnie standard, ciągle często nazywany jest puzonem tenorowym.
Puzon wentylowy: Instrument wynaleziono w 1820 w niewiele lat później po wyprodukowaniu pierwszej trąbki wentylowej. Zastosowano w nim trzy zawory (jak w trąbce), dające siedem kombinacji odpowiadających siedmiu położeniom suwaka. Niektóre modele wyposażane były w dodatkowy zawór obniżający strój instrumentu o kwartę. Alternatywną konstrukcją był sześciozaworowy puzon Saxa, w którym każdy zawór odpowiadał jednemu położeniu suwaka, przy czym wszystkich sześć w położeniu neutralnym odpowiadało położeniu siódmemu suwaka. Puzon wentylowy dzięki braku suwaka, stał się instrumentem nieco mniejszym, co ułatwiło jego wykorzystanie w praktyce muzycznej. Powstały także wersje przeznaczone specjalnie dla orkiestr marszowych oraz konnych - wersja pionowa i cylindryczna. W porównaniu z puzonem suwakowym, puzon wentylowy miał pewne zalety - większą zwartość oraz możliwość gry w wyższych tempach. Wadą był natomiast brak możliwości gry glissando. W XIX wieku puzony wentylowe używane były w składach orkiestrowych obok suwakowych. Współcześnie jednak używa się ich sporadycznie.
Polska nazwa puzon pochodzi od niemieckiego Posaune, a ta z kolei wywodzi się z nazwy archaicznego instrumenty włoskiego Buisine. W angielskim Trombone wywodzi się bezpośrednio z włoskiego trombaone, co oznacza "wielka trąba".
Puzon, mający swe korzenie, jak wszystkie instrumenty z gruby blaszanych, wywodzi się z archaicznych trąb. Swą formę, jako instrumentu suwakowego nabrał już w XVII wieku. Pierwszym zachowanym egzemplarzem tego instrumentu, jest ten przechowywany w Germanisches

 


Konkurs Muzyczny "Individualis"

 
stat4u